با برداشت ازسایت: www.photonaz.blogfa.com/post-10.aspx

«اولین ها در تاریخ عکاسی»

از سال 1848 به بعد گشایش عکاسخانه ها در تهران و سایر شهرهای بزرگ ایران مانند  اصفهان، مشهد، تبریز، شیراز و رشت رو به فزونی بوده است؛ چنانکه اعتماد السلطنه در کتاب  « المأثروالأثار»  که تاریخ 40 سال فعالیتهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دوران ناصری را در بر دارد، تعداد عکاسخانه ها و اساتید عکاسی را در تهران و سایر بلاد ایران بسیار زیاد و خارج از حدّ شمارش، نوشته است.

«نخستین انجمن عکاسی»

از جمله مهمترین و چشم گیر ترین فعالیتها در زمینه ی عکاسی در ایران، تأسیس انجمن عکاسی آبادان در سال  1337 شمسی است. این اقدام، اولین گام برای ایجاد کانون فعالیت سازمان یافته ی عکاسی در ایران بود.

«نخستین مقاله در مورد هنر عکاسی»

این مقاله به زبان فارسی در سال 1319هجری قمری یعنی حدود 60  سال بعد از پیدایش هنر عکاسی در ایران، برای اولین بار تحت عنوان  «آقا احمد ما عکاسی می کند» در کتابی به نام «سفینه ی طالبی» که به کتاب احمد معروف است، توسط «عبدالرحیم بن ابوطالب نجار تبریزی» چاپ و منتشر شد. در قسمتی از این مقاله امده است:  « احمد آنها را استمالت می کند که روی کرسی بنشاند و عکس بردارد. هیچ کدام راضی نمی شدند  ...  بالاخره، ماهرخ راضی شده به کرسی نشست. احمد گفت حرکت نکن ... و بعد رفت سر پوش ماهوت دوربین عکاسی را برداشت و نگاه کرد  که ماهرخ چه طور نشسته است. بعد یک دفعه پایش را به زمین زد  و دستش را تکان داد و همان طور سر پوشیده صدا زد: خانم آرام باش و مرا معطل نکن! ماهرخ گفت: من حرکت نمی کنم. احمد گفت دروغ می گویی. ماهرخ عصبانی شد که برادرش چرا نسبت دروغگویی به او داده است؟؟؟

احمد گفت: می خواستم  عکس او را بردارم نشاندم به کرسی و رفتم نگاه بکنم دیدم معلق نشسته و عمل مرا ضایع کرده است!!!!

این مقاله به تحقیق ، اولین مقاله ای است که به زبان فارسی نوشته شده و دارای جنبه ی آموزشی است و 14 سال بعد از انتشار آن اولین کتاب علمی و آموزشی توسط «مسیو پاپاریان» انتشار یافت.

نخستین عکاس ایرانی :

نخستین مرد عکاس ایرانی رابرخی پژوهشگران تاریخ عکاسی ایران شاهزاده ملک قاسم میرزا دانسته اند که به روش "داگروتیپ"روی صفحه ی نقره عکاسی       می کرد.

اولین عکاسخانه  در ایران :

نخستین عکاسخانه در تهران عکاسخانه ی مبارکه ی همایونی در کاخ گلستان بود که به فرمان ناصرالدین شاه برای امور شخصی و دولتی در دربار ایجاد شده بود که همگان به آنجا راه نداشتند. اما پس از چندی نخستین عکاسخانه برای استفاده ی عموم به فرمان     ناصرالدین شاه در تهران تاسیس شد.

نخستین عکاس آثار تاریخی ایران:

"لوئیجی پشه" سرهنگی از اهالی "ناپل" ایتالیا و معلم پیاده نظام ارتش ایران که خود عکاسی پر شور و شوق بود نخستین عکسها را به روش "کلودیونتر" از اثار باستانی تخت جمشید و برخی منا ظر شیراز گرفته است. او با هزینه ی خود آنها را به صورت آلبومی به ناصرالدین شاه اهدا کرده است.

«نخستین مرد عکاس ایرانی»

نخستین مرد عکاس ایرانی را ناصرالدین شاه دانسته اند که به قصد عکس گرفتن از زنان حرمسرا، عکاسی را از شخصی فرانسوی به نام « موسیو کارلیان» که به همراه امین الملک برای گرفتن عکس شاه به ایران آمده بود، آموخت. کتابهای معتبر تاریخی، پدر عکاسی ایران را «عبدالله قاجار» می دانند. این مرد اولین عکاس مخصوص ناصرالدین شاه بود.

«نخستین عکاسان زن ایرانی»

نخستین عکاسان زن ایرانی را باید در میان زنا ن حرمسرای ناصرالدین شاه قاجار که خود شیفته ی این فن بود جست و جو کرد. اما نخستین زن ایرانی « عزت ملک خانم» ملقب به « اشرف السلطنه »همسر محمد حسن خان اعتماد السلطنه وزیر انطباعات دوران ناصری است که عکاسی را از «شاهزاده محمد میرزا» پسر عموی خود فرا گرفته است. از دیگر عکاسان زن ایرانی می توان به زنان خانواده ی «معیرالممالک» اشاره کرد که به لحاظ آشنایی معیر  و دارا بودن عکاسخانه ای مجهز در منزل شخصی امکان عکاسی توسط زنان وی فراهم بوده است. 2 تن از زنان دوران ناصری نیز به نامهای «فاطمه سلطان خانم» همسر میرزا حسنعلی عکاس و «عذرا خانم» همسر آقا یوسف عکاس که از عکاس باشی های شاه بودند، به عکاسی می پرداختند.